SOCIAAL-EMOTIONEEL

KLASSENREGELS, MAAR DAN ANDERS...

 

Op veel scholen worden er samen met de kinderen afspraken gemaakt. Groepsafspraken of klassenregels worden duidelijk zichtbaar opgehangen in de klas, zodat de leerlingen ze niet kunnen vergeten.

 

Om de kinderen te helpen deze afspraken te onthouden, worden er in de onderbouw vaak rijmpjes bedacht. De bovenbouw vindt dit vaak maar kinderachtig. Misschien heb je iets aan bovenstaande suggesties om de regels in jouw groep op te leuken!

 

Klik hier om 'Wij bieden onze excuses aan' te downloaden.

Klik hier om 'Wij draaien onze stoel naar voren' te downloaden.'

Klik hier om 'Wij lopen netjes in de rij' te downloaden.

Klik hier om 'Wij schrijven met pen' te downloaden.

Klik hier om 'Wij steken onze hand op als we de beurt willen' te downloaden.

Klik hier om 'Wij zijn klaar voor de instructie' te downloaden.

 

GOEDE VOORNEMENS

 

Net als champagne en oliebollen, horen ook goede voornemens bij nieuwjaar. Bijna iedere volwassene maakt ze om in het aankomende jaar iets aan zichzelf te verbeteren. Kinderen kunnen dit ook!

 

Met behulp van dit werkblad evalueren de kinderen uit jouw klas het afgelopen jaar door aan te geven wat hun beste en hun slechtste ervaring van 2013 was. Daarna stellen ze zichzelf doelen voor het komende jaar in de vorm van drie goede voornemens.

 

Klik hier om het werkblad van 2014 te downloaden.

Klik hier om het werkblad van 2015 te downloaden.

Klik hier om het werkblad van 2016 te downloaden.

Klik hier om het werkblad van 2017 te downloaden.

 

VIER STAPPEN OM NEE TE ZEGGEN

 

Ongeveer twee jaar geleden volgden de leerlingen uit mijn klas een weerbaarheidtraining. Deze werd gegeven in opdracht van de gemeente en bevatte onderdelen van verschillende programma’s zoals ‘Marietje Kessels Project’ en ‘Rots en Water’. Centraal stonden de vier stappen om ‘nee’ te zeggen.

 

Ondanks dat de meeste leerlingen uit mijn huidige groep deze training niet hebben gevolgd, gebruik ik de vier stappen nog steeds.

 

Sommige kinderen vinden het heel moeilijk om op een goede manier ‘nee’ te zeggen bij ongewenst gedrag. Ze durven niet voor zichzelf op te komen, wachten te lang met aangeven dat ze iets niet fijn vinden of reageren meteen boos. Voor deze kinderen kan een stappenplan een uitkomst zijn.

 

De stappen zijn eenvoudig:

 

1. Zeg vriendelijk dat je het niet wilt.“Ik vind het niet fijn als je ...”

 

2. Zeg duidelijk dat je het niet wilt.“Ik wil dat je nu stopt met …”

 

3. Waarschuw de ander.“Als je nu niet ophoudt, dan …”

 

4. Voer de waarschuwing uit.“Oké. Dan ga ik nu …”

 

Klik hier om de poster 'vier stappen om NEE te zeggen' te downloaden.

 

Een bronvermelding van deze vier stappen heb ik helaas niet kunnen vinden. Weet jij waar deze stappen vandaan komen? Stuur me dan een mailtje en laat het me weten.

 

STILLE SPELLETJES

 

Meestal hebben de spelletjes die ik met leerlingen speel een educatief doeleinde of ik gebruik ze om de kinderen wat energie kwijt te laten raken. Soms is dat echter niet de bedoeling en wil ik mijn leerlingen juist graag kalmeren (stel je een drukke vrijdagmiddag voor). Daar heb je andere spelletjes voor nodig en die deel ik graag met jullie.

 

Rijen maken

Ik begin met het gemakkelijkste spelletje. Je geeft de kinderen de opdracht om in een bepaalde rij te gaan staan (van jong naar oud, alfabetische volgorde van de voornaam of zoiets). Het moeilijke aan dit spel is dat ze het moeten spelen zonder te praten. In de hogere groepen kun je het nog moeilijker maken door ook uitbeelden en mondbewegingen niet toe te staan.

 

Duim omhoog

Drie kinderen staan voor de klas. De andere kinderen liggen met hun ogen dicht met hun hoofd op tafel en hun handen plat ernaast. De drie leerlingen lopen door de klas en raken bij een paar kinderen de duim aan. Zij doen dan hun duim omhoog. Daarna mogen alle kinderen de ogen weer openen en moeten de kinderen met hun duim omhoog raden wie hun duim heeft aangeraakt. Maak het spannender door stiekem als leerkracht ook mee te doen.

 

Een minuut

De kinderen zitten met hun ogen dicht op hun stoel. Ze moeten proberen daar precies één minuut te blijven zitten, maar zonder op een klok te kijken (want hun ogen zijn dicht). Als ze denken dat de minuut om is, gaan ze muisstil staan. De leerkracht houdt in de gaten wie op het juiste moment is gaan staan en dat is de winnaar. Als je dit spel een paar keer hebt gespeeld, krijgen de kinderen er steeds meer zicht op hoelang een minuut ongeveer duurt.

 

Stiltebal

Voor dit spel heb je een heel zachte bal nodig. Het afspraken zijn heel simpel. Kinderen gooien de bal over. Praat je, dan ben je af. Laat je de bal vallen, dan ben je ook af. Kinderen die af zijn, gaan zitten. De winnaar is degene die het langst kan blijven staan.

 

Hoekenspel

Een kind staat met de ogen dicht in het midden van de klas en telt langzaam. De andere kinderen verplaatsen zich op elke tel muisstil van de een naar een andere hoek. Ze mogen zelf weten in welke richting (ook schuin). Na tien tellen stopt de teller met tellen en moet raden in welke hoek de meeste kinderen staan. Lukt dit, dan heeft de leerling gewonnen. Dit spel moet natuurlijk zo stil mogelijk gespeeld worden, om de kans te vergroten dat ‘de klas’ wint.

 

WIE KAN IK OM HULP VRAGEN

 

Via Facebook kwam ik in contact met juf Pamela, leerkracht van groep 8. Zij laat haar leerlingen hun expertise aanbieden aan hun klasgenoten. Simpelweg door op een lijst bij te houden waar ze goed in zijn. Ik was erg onder de indruk van dit idee en wilde het graag met jullie delen. En dat mocht!

 

Aan de hand van (tussen)toetsen weten de meeste kinderen heel goed wat ze kunnen en niet. Soms hebben de zwakste leerlingen alle basisvaardigheden in zo’n toets goed en hoe fijn is het dan als je expert bent. Als leerkracht ben je vaak heel druk met instructie en dan is het prettig voor de kinderen om zelf te weten wie ze om hulp kunnen vragen.

 

 

DOBBELSPELLETJES

 

Het is altijd fijn om een paar spelletjes achter de hand te hebben voor wanneer je een paar minuutjes over hebt of de kinderen ergens voor wilt belonen. Voor het volgende spelletje heb je alleen een aantal dobbelstenen en tekenpapier nodig.

 

Verdeel de groep in een aantal kleinere groepjes en geef ieder groepje een dobbelsteen. Kies een van de kaarten, bijvoorbeeld 'huisje dobbelen'. Een voor een dobbelen de leerlingen om zo snel mogelijk het huisje te dobbelen. Ze moeten wel de juiste volgorde aanhouden, dus eerst 1, dan 2, enzovoort.

 

Klik hier om de kaart 'huisje dobbelen' te downloaden.

Klik hier om de kaart 'sneeuwman dobbelen' te downloaden.

Klik hier om de kaart 'schildpad dobbelen' te downloaden.

Klik hier om de kaart 'bloemetje dobbelen' te downloaden.

 

STOEPKRIJT GROEPSWERK

 

Een super leuk idee om met je klas te doen als groepsbindende activiteit.

 

Laat een aantal kinderen groot in het midden van het plein de naam van de klas schrijven (bij mij: groep 6b). Daarna zet iedereen hun eigen naam er om heen.

 

Het enige wat je nodig hebt is stoepkrijt en goed weer. En als je geluk hebt, dan blijft je groepswerk nog lang zichtbaar voor de hele school. Anders maak je er een paar foto's van en hang je ze op in je klas.

 

 

KRAAK DE CODE

 

Je hebt wel eens tien minuten over aan het eind van de dag. Of je plant ze in om kinderen te belonen voor goed gedrag. Voor dat soort momenten is het belangrijk om wat spelletjes achter de hand te hebben. Dit volgende spelletje heb ik samen met de leerlingen bedacht. Het fijnste is dat je er geen materiaal voor nodig hebt.

 

Het spel start in de kring, maar één leerling wordt even de klas uit gestuurd. Het is de bedoeling dat diegene straks vragen aan de klas gaat stellen in de trant van: 'Wat is je lievelingskleur?' of 'Hoe heet je vader?'. Maar terwijl deze leerling weg is, spreekt de klas een code af. De kinderen moeten daarna de vragen beantwoorden en zich toch aan de code houden. Als de vragensteller binnen de gestelde tijd de code kraakt, heeft hij of zij gewonnen. Anders heeft de klas gewonnen.

 

Voorbeelden van codes:

- Er moet in ieder antwoord een bijvoeglijk naamwoord zitten.

- Je beantwoordt niet je eigen vragen, maar die van degene die voor je in de lijst komt.

- Je beantwoordt niet je eigen vraag, maar de vraag die daarvoor werd gesteld.

- Je raakt je haar aan tijdens het antwoorden.

- Je zegt steeds precies het tegenovergestelde van het antwoord.

 

 

HONDERDSTE SCHOOLDAG

 

In de Verenigde Staten is de honderdste schooldag een feestdag die in de klas gevierd wordt. Hier in Nederland, valt deze dag ergens tussen de kerst- en carnavalsvakantie. Ik wil deze mijlpaal ook bij mij in de klas aanstippen. Hieronder wat leuke activiteiten voor deze bijzondere dag.

 

Laat gedurende de dag deze opdrachten voorbijkomen:

- Schrijf een verhaal van 100 woorden.

- Verzin samen 100 sommen die op 100 uitkomen.

- Maak een tekening van jezelf als je 100 jaar bent.

- Probeer zo snel mogelijk tot 100 te tellen.

- Maak een bouwwerk van 100 lego blokjes.

- Verzin wat je zou doen met 100 euro.

En verras de kinderen op het eind met 100 snoepjes!

 

 

BALLEN IN DE KRING

 

Sinds dit schooljaar pak ik de weekendkring op een andere manier aan. Ik gebruik namelijk een zachte bal. Met deze bal en een paar eenvoudige afspraken, wordt de kring geleidelijk aan steeds meer zelfsturend. Na een tijdje kun je je kinderen zelfs zelfstandig de kring laten voeren in kleinere groepen.

 

Grote kring:

Je hebt een grote zachte bal nodig. Alle kinderen en de leerkracht zitten in de kring en een van hen heeft de bal. Hij of zij vertelt een ding over het weekend. De rest van de kinderen zijn stil. Als ze een vraag willen stellen, steken ze hun vinger in de lucht. Het kind dat de bal heeft, geeft beurten. Als die leerling klaar is, gooit hij of zij de bal naar een andere leerling. Zo wordt doorgegaan tot alle leerlingen aan de beurt zijn geweest.

 

Kleine kringen:

Je verdeelt je groep in twee, drie of vier subgroepen en laat deze elk een kleine kring maken. Elk groepje krijgt een klein zacht balletje. De afspraken zijn bij de kleine kring hetzelfde als bij de grote kring, met als uitzondering dat als iedereen geweest is, er weer opnieuw wordt begonnen. De leerkracht loopt rond, observeert en schuift af en toe eens bij een kring aan. Als alle kinderen één keer aan de beurt zijn geweest, wisselt de leerkracht wat kinderen van plek, zodat er nieuwe kringen ontstaan. Dan wordt weer hetzelfde gedaan.

 

 

VERWACHTINGEN BESPREKEN

 

Als ik in een nieuwe groep begin vind ik het fijn om mijn verwachtingen uit te spreken, zodat de groep zich hier op kan instellen. Echter, andersom kan dit ook. Daarom heb ik dit schooljaar in de eerste schoolweek expliciet aandacht besteed aan de verwachtingen van mijn leerlingen.

 

Door middel van een vijftal vragen (elke dag eentje) ben ik het gesprek aangegaan met de groep. Elke dag schreef ik een vraag op het whiteboard. Om er voor te zorgen dat alle kinderen inbreng hadden, liet ik ze op een post-it hun eigen antwoord noteren. Als alle post-its op het bord geplakt waren, dan begon het gesprek.

 

Mogelijke vragen:

- Wat verwacht jij van groep ...?

- Welke regels zijn nodig om alles goed te laten verlopen in onze groep?

- Wat kun jij doen om dit schooljaar tot een succes te maken?

- Hoe kan de juf je daarbij helpen?

 

 

 

PESTEN OF PLAGEN

 

Soms komen kinderen met ideeën die veel beter zijn dan wat je zelf zou kunnen bedenken. Zo'n ervaring had ik vorige week toen een leerling uit mijn klas een spreekbeurt hield over pesten.

 

Behalve dat het een geweldige spreekbeurt was, die veel indruk maakte op de andere leerlingen, bracht zij mij op het idee voor een opdracht. Ze had namelijk twee posters gemaakt. Eentje over pesten en eentje over plagen. Door deze in de klas op te hangen en te bespreken, werd het verschil tussen deze twee meteen duidelijk.

 

Zeker een idee zo'n posters te maken in groepen waarin pestgedrag wordt afgedaan als een plagen, of klassen waar kinderen bij ieder plagerijtje denken dat ze gepest worden. Als je ze door de kinderen zelf laat maken, dan blijft het ook langer hangen.

 

AANRADERS