Tellen
Kerst 2018

RAAD HET GETAL

 

Verleden week hadden de kinderen zo hard gewerkt in de rekenles dat ik besloot deze af te sluiten met een spelletje. Er was geen tijd meer om materialen te verzamelen, dus ik moest snel iets bedenken... Ik bedacht 'raad het getal' en de kinderen vonden het geweldig.

 

Het verloop van het spel is heel simpel. De leerkracht neemt een getal in het hoofd tussen de 0 en de 100. Hij of zij steekt tien vingers in de lucht. De leerlingen mogen ja/nee vragen stellen. Bij elke vraag gaat er één vinger van de leerkracht naar beneden. Lukt het de klas binnen tien beurten het getal te raden, dan hebben zij gewonnen. Lukt het niet, dan is de leerkracht de winnaar.

 

Ik heb ook nog een paar tips voor je om het maximale uit dit eenvoudige spelletje te halen.

 

* Ik speelde het spel met deze spelregels met (begin) groep 5. Dat ging prima. Maak het moeilijker of makkelijker als je met andere groepen speelt, door de getallen aan te passen. Voor groep 4 bijvoorbeeld tot vijftig en voor de bovenbouw met breuken.

 

* Pak je zwakke rekenaars eens bij elkaar en maak het voor hen inzichtelijk wat slimme vragen zijn. Print een paar honderdvellen uit en streep de mogelijkheden die vervallen weg bij elke vraag die ze stellen. Ze zullen zien dat 'is het hoger dan 50?' en 'is het een even getal?' veel betere vragen zijn dan 'is het hoger dan 90?' en 'is het 72?'. Je sterke rekenaars zien dat vanzelf in.

 

* Als de kinderen het spelletje beheersen, dan kun je ook een kind de rol van leerkracht laten uitvoeren. Of je laat ze het spelletje in groepjes spelen.

 

* Gebruik dit spel om de rekenkennis en -woordenschat van kinderen uit te breiden en in te oefenen. Stimuleer ze woorden te gebruiken als 'even' en 'oneven' aan, laat ze vragen of het 'cijfer' in het 'getal' zit (een cijfer is niet hetzelfde als een getal) of het getal 'deelbaar' is, of het een 'tiental' is.

 

 

REKENEN MET DE KRANT

 

Vandaag nam ik de krant mee naar de klas. Heb je dat al eens gedaan? Je kunt zoveel kanten uit met een krant in de rekenles. Denk maar eens aan alle getallen die er alleen al op de voorpagina te vinden zijn, de rekenwoorden, de grafieken en nog veel meer.

 

Ik vertelde de kinderen dat we deze krant vandaag in één van de lessen gingen gebruiken. Maar welke? De kinderen raadden: Taal? Begrijpend lezen? Spelling? WO? Nee, vandaag gingen we bij rekenen aan de slag met de krant. We zochten alle getallen en rekenwoorden. Groep 5 begon en vond voornamelijk cijfers. Groep 6 keek al wat verder, maar de mooiste gesprekken leverde het op in groep 7.

 

Want waar ze het er snel over eens waren dat 'opbrengst', 'meer' en 'procent rekenwoorden zijn, leverde een woord als 'sector' discussie op. De uiteindelijke conclusie was dat een sector alleen een rekenwoord is als het gaat over een sectordiagram. En dat rekenen overal terugkomt. Je kunt de krant nog niet openslaan of je komt het al tegen!

 

GETALLEN POSTERS

 

Veel uitleg hoef ik bij deze posters niet te geven. Ze spreken voor zich! Posters met de getallen t/m 10 of t/m 20.

 

Op elke poster staat het getal als cijfer en als woord voluit geschreven. Daarnaast wordt het getal op vijf manieren visueel weergegeven.

 

Bij de getallen 1 t/m 10: middels dobbelstenen, op een getallenlijn, geturfd, met opgestoken hand(en) en met bolletjes in de vijf/tien structuur.

Bij de getallen 11 t/m 20: middels MAB blokjes, op een getallenlijn, geturfd, met geld en met bolletjes in de vijf/tien structuur.

 

Klik hier om de getallenposters t/m 10 te downloaden.

Klik hier om de getallenposters t/m 20 te downloaden.

HUPPEN MET DIEREN

 

Springend tellen kennen we allemaal wel. Juf Paulien voegt hier op school echter nog veel meer aan toe door verschillende sprongen aan dieren toe te kennen. De kikker hupt stappen van 1, de haas stappen van 2, de kleine kangaroe stappen van 5 en mama kangaroe stappen van 10.

 

En wat is nu precies het voordeel van deze manier van werken? "Kinderen ervaren op de getallenlijn op de gang dat je met kikker vijf keer moet huppen, waar kangoeroe dat in één keer kan. En dat je met kikker twee keer moet huppen, waar haas dat in één keer kan. Zo wordt de telrij ineens behapbaar voor kinderen." aldus juf Paulien.

 

DE TELTRAP

 

Heb je een trap op school? Dan is dit misschien een leuk en eenvoudig idee om de kinderen te helpen met getalbegrip. Bij juf Paulien op school lopen kinderen dagelijks de keldertrap op en af voor het overblijven. Ze vertelt:

 

" Iedere dag als de kinderen naar de kelder gaan om te eten of weer naar boven komen, zien ze deze getallen. Daarbij hebben de even en oneven getallen een andere kleur, zodat je ook wel eens treden kunt overslaan en alleen over de even treden omhoog kunt gaan."

 

 

REKENMONSTERS

 

Met deze rekenmonsters leer je jonge kinderen gemakkelijk de tekens voor meer dan, minder dan en is gelijk aan.

 

Vertel de kinderen het verhaal over drie monsters die ontzettend graag van getallen smullen. Hoe meer, hoe beter. Dus wanneer zij tussen twee getallen kunnen kiezen, dan eten zij altijd het grootste getal op. Leg ter demonstratie het meer dan of minder dan monster tussen twee getallen met de mond open richting het grootste getal. Wanneer beide getallen even groot zijn, dan raken de monsters in de war en staan ze met open mond beide kanten uit te kijken.

 

Klik hier om ijslolliestokjes te kopen via bol.com

 

 

SJOELEND REKENEN

 

In groep 3 zijn we nu bezig met het optellen van meerdere kleine getallen, zoals 3+5+1. Een leuke manier om dit te oefenen, is door een sjoelbak mee naar school te nemen en deze in de rekenles in te zetten.

 

We beginnen als volgt: om beurten mogen de kinderen een schijfje in een van de hokjes te krijgen. Zodra er drie schijfjes in de hokjes terecht zijn gekomen gaan we de score optellen. Daarna verzamelen we alle schijfjes en beginnen we weer opnieuw.

 

Als de kinderen door de bovenstaande oefening wat handiger zijn geworden in het sjoelen, dan kun je echte toernooien met ze gaan houden. Wie scoort de meeste punten? Zonder dat ze het door hebben, zijn de kinderen bezig met moeilijke berekeningen.

 

 

HTE BOEKJE

 

Nu veel scholen overstappen van de oude versie van Veilig Leren Lezen, naar de nieuwe, blijven veel leerkrachten met oude klikklakboekjes zitten. Juf Paulien heeft echter een super tip voor jullie. Zet je oude klikklakboekje namelijk in de rekenles in als HTE model!

 

Het kost wel flink wat werk om dit te maken, dus je kunt het wellicht beter niet voor alle leerlingen doen. Wel is het heel geschikt als extra materiaal aan de instructietafel. Wil je er eentje voor alle kinderen, dan zou je ze eventueel ook zelf aan het werk kunnen zetten ermee.

 

Je gebruikt het boekje om de positie en waarde van de getallen aan te geven (honderdtallen, tientallen, eenheden). Juf Paulien gebruikt het in combinatie met een tool van Leskompas waarbij de getallen in elkaar schuiven, als concreet materiaal.

 

Bedankt, juf Paulien, voor deze handige tip!

 

 

GETALBEELDEN FLITSEN

 

Ik heb een aantal powerpoints gemaakt, waarmee je klassikaal verschillende getalbeelden kunt flitsen. Heel handig aan het eind van groep 2, of begin van groep 3.

 

De getalbeelden waar het om gaat, zijn opgestoken vingers, turven tot tien en dominostenen tot tien. Het geautomatiseerd hebben van deze getalbeelden is essentieel voor een goede start van het rekenonderwijs in groep 3. Deze presentaties kunnen daar wellicht bij helpen.

 

Klik hier voor de presentatie van de opgestoken vingers.

Klik hier voor de presentatie van turven tot 10.

Klik hier voor de presentatie van de dominostenen.

 

En klik hier om de getalbeelden uit te printen en als

échte flitskaarten te gebruiken.