Automatiseren

 

MIX EN KOPPEL TAFELTJES

 

Met deze coöperatieve werkvorm oefen je de tafeltjes op een speelse, maar ook leerzame manier. En het enige wat je nodig hebt zijn muziek en stickerpapier.

 

Schrijf voorafgaand aan de rekenles evenveel tafelsommen op stickerpapier als er leerlingen in je klas zitten. Deel aan het begin van de activiteit de stickers uit en plak ze op de trui van je leerlingen. De eerste opdracht is dat ze hun eigen som uitrekenen en onthouden. Controleer dit klassikaal.

 

Daarna zet je de muziek op en laat je de kinderen door de klas lopen. Op het moment dat de muziek stopt vormen de kinderen een tweetal met degene die het dichtstbij staat. Ze lossen dan de som van de ander op (en die controleert het antwoord). En als de muziek weer start, begint het weer opnieuw. Als afsluiting laat je een paar kinderen een som herhalen die ze geleerd hebben.

 

Nog een leuke variatietip: laat de kinderen de stickers ophouden en spreek hen de rest van de les of dag niet met hun naam, maar met hun uitkomst aan!

 

 

TAFELTJES SPELLETJES

 

Als de kinderen hard gewerkt hebben in de rekenles, beloon ik ze graag in de vorm van een spelletje. Soms doe ik een klassikaal rekenspel, maar soms laat ik ze ook een spelletje pakken uit mijn rekenspellendoos. Als je alles in zo'n doos moet aanschaffen, wordt dit een dure grap. Daarom een drietal spelletjes om de tafels te oefenen, die je gemakkelijk zelf kunt maken.

 

Tafeltjes Bingo:

Je hebt gekleurd papier, lamineervellen en een lamineerapparaat nodig.

Maak een viertal Bingo kaarten door een blad met 24 hokjes (4x6) op een gekleurd vel te plakken. Maak tien van de hokjes zwart. De andere veertien hokjes vul je met tafeluitkomsten. Maak daarna per tafeluitkomst een somkaartje (let op: 3x7 en 7x3 komen dus op een kaartje te staan). Lamineer de bingokaarten en de somkaartjes. Laat een kind de leider zijn bij dit spel. Hij of zij leest de somkaartjes voor. Eerst alleen de sommen, maar als het nodig is ook de antwoorden. De spelers zetten met een whiteboardmarker een kruis op hun bingokaart als hun getal is genoemd. Degene die het eerst een kaart vol heeft, wint.

 

Tafeltjes Flitsen:

Je hebt gekleurd papier, lamineervellen en een lamineerapparaat nodig.

Maak kaartjes ongeveer zo groot als een pinpas van het gekleurde papier. Pak voor ieder tafeltje een andere kleur. Op de voorkant van het kaartje plak je een wit velletje met de som en op de achterkant plak je een wit velletje met het antwoord. Daarna lamineer je de kaartjes en knip je ze uit. Laat kinderen de kaartjes gebruiken om individueel, in tweetallen of in groepjes te flitsen.

 

Tafeltjes Dobbelen:

Je hebt twee kubusjes van hout en gekleurde verf nodig.

Verf alle zijden van beide kubussen in felle kleuren. Schrijf met watervaste stift op de ene kubus de getallen 2, 3, 6, 7, 8 en 9 en op de andere kubus de getallen 4, 5, 6, 7, 8 en 9. Laat de kinderen met beide dobbelstenen gooien. De getallen die er uit komen, moeten ze met elkaar vermenigvuldigen.

 

REKENOORLOG

 

In tegenstelling tot wat de titel van dit artikel doet vermoeden, gaat het hier niet om een bloederig tafereel waarin kinderen elkaar te lijf gaan met passers en linialen. Waar het wel om gaat, is het kaartsprl oorlogje, maar dan met speelkaarten. Je speelt het spel in tweetallen en per kind heb je een normaal kaartspel nodig (zonder de plaatjes). Hieronder beschrijf ik vier rekenvarianten op 'oorlogje'. Ze zijn oplopend in moeilijkheidsgraad van groep 1 tot groep 8, masr wel telkens met hetzelfde basisspel.

 

Oorlogje - gewoon

Je mengt de twee stapels kaarten door elkaar en krijgt elke speler de helft. Het is de bedoeling dat de spelers beide één kaart omdraaien. Degene met de hoogste kaart wint en krijgt beide kaarten. Dit herhaalt zich tot een van de spelers geen kaarten meer heeft. Wanneer beide kinderen trouwens dezelfde waarde omdraaien, dan moeten ze beide een staeltje van drie kaarten afpakken en daar de bovenste van omdraaien. Wie nu de hoogste kaart heeft, krijgt alle acht de kaarten.

Dit spel is geschikt om kinderen met het concept 'meer, minder of gelijk' te laten oefenen (groep 1 en 2).

 

Oorlogje - plus

Je speelt het spel ongeveer hetzelfde, alleen draaien de spelers nu niet één, maar twee kaarten om. De winnaar is nu degene waarbij de som van beide kaarten het hoogst is. Bij een even hoge som, geldt ook hier dat er drie kaarten ingezet moeten worden, waarvan de bovenste twee omgedraaid worden. De hoogste som daarvan wint. Je zou het spel ook met minsommen kunnen spelen.

Dit spel is geschikt om kinderen de min- en plussommen onder de twintig te laten oefenen (groep 3 en 4).

 

Oorlogje - keer

Je speelt het spel ongeveer hetzelfde, alleen draaien de spelers nu niet één, maar twee kaarten om. De winnaar is nu degene waarbij het product van beide kaarten het hoogst is. Bij een even hoog product, geldt ook hier dat er drie kaarten ingezet moeten worden, waarvan de bovenste twee omgedraaid worden. Het hoogste product daarvan wint.

Dit spel is geschikt om kinderen de tafeltjes te laten automatiseren (groep 5 en 6).

 

Oorlogje - mix

Het verschil bij dit spel is dat je hier telkens drie kaarten omdraait. Voorafgaand spreken de spelers bewerkingen af, bijvoorbeeld 'min en plus' of 'plus en keer'. Ze moeten de drie omgedraaide kaarten dan zo neerleggen dat de score het hoogst is. Bijvoorbeeld: 3x5+7 is minder waard dan 7x5+3.

Dit spel is geschikt voor het oefenen met de volgorde van bewerkingen (groep 7 en 8).

 

 

WEGVEGEN

 

Juf Brigitte stuurde mij een leuk idee toe om te automatiseren. Het is vooral handig voor sommen en woorden, maar eigenlijk in elk vakgebied te gebruiken. Hieronder geef ik een voorbeeld hoe je de tafeltjes ermee kunt oefenen.

 

Je schrijft een reeks sommen met de antwoorden erbij op het bord (bijvoorbeeld het tafeltje van 7). Je laat de sommen en antwoorden een aantal keren hardop voorlezen. Vervolgens veeg je bij een van de sommen het antwoord weg. Weer wordt de hele reeks hardop voorgelezen, maar nu moeten de leerlingen bij een som het antwoord weten. Je veegt steeds meer antwoorden weg, tot er alleen nog maar kale sommen staan. Je kunt dit spel klassikaal, maar ook individueel laten uitvoeren.

 

Bij taal zou je de woorden van de week met de betekenis erachter kunnen gebruiken en steeds een betekenis wegvegen en bij Engels zou je het kunnen gebruiken voor de vertalingen.

 

Bedankt, juf Brigitte, voor deze leuke activiteit

 

 

SPLITS ZONNETJES

 

Het splitsen van de getallen tot op z'n minst tien is een vaardigheid die de kinderen aan het eind van groep drie zouden moeten beheersen. Sommige kinderen vinden het erg moeilijk om dit uit hun hoofd te doen.

Omdat blijven oefenen met blokjes en dergelijke niet erg handig is, heb ik hier materiaal voor bedacht.

 

Je print de splits zonnetjes uit op stevig, geel papier en knipt ze uit. Stevig, omdat er mee gevouwen moet worden en geel, omdat het dan echte zonnetjes lijken. Bij het splitsen van zes in vier en ... mogen ze het splits zonnetje van zes gebruiken. Ze vouwen vier zonnestraaltjes naar achteren. Hoeveel zonnestraaltjes blijven over? Twee! Dan is dat het antwoord.

 

Klik hier om de splits zonnetjes te downloaden.

 

 

TAFELTJES BINGO

 

Tafeltjes inoefenen kan alleen maar door heel veel en heel vaak te oefenen. Om het een beetje interessant te houden, gooi ik er zo nu en dan ook een spelletje tussen. Tafeltjesbingo is een spel waar de kinderen in mijn groep 5 helemaal dol op zijn.

 

Het enige wat je hoeft te doen is voor ieder kind een bingokaart uit te printen van de tafels die je al met ze behandeld hebt. Daarna lees je de sommen van die tafels in willekeurige volgorde op. En heeft iemand de kaart helemaal vol: BINGO!

 

Klik hier voor de bingokaarten met uitkomsten van de tafels van 1 t/m 10.

 

 

TAFELTJESDIPLOMA

 

Als kinderen hard hun best hebben gedaan om de tafeltjes van 1 t/m 10 uit hun hoofd te leren, en dat is gelukt, dan verdienen ze ook een beloning. Daarom heb ik een tafeltjesdiploma gemaakt.

 

Zelf plak ik het geprinte diploma altijd op een groter, gekleurd vel papier en laat ik de leerling het inkleuren. Daarna komt het officiële gedeelte waarbij de leerkracht en de leerling hun handtekening zetten. Waarna de trotse tafelkampioen het onder luid gejuich van de klas overhandigd krijgt.

 

Klik hier om het tafeltjesdiploma te downloaden.

 

 

TWEELINGEN EN HARTEN FLITSEN

 

Voor de kinderen van groep 3 heb ik presentaties gemaakt om de verliefde hart sommen en de tweelingsommen te flitsen. Handig wanneer je ook de rekenmethode Pluspunt gebruikt.

 

Bij Pluspunt gebruiken ze namelijk de verliefde hart sommen voor de splitsingen van tien. De tweelingsommen zijn bedoeld voor het verdubbelen en halveren tot twintig. Deze sommen moeten geautomatiseerd worden en dat kan alleen door het heel veel te oefenen, bijvoorbeeld door te flitsen. En daar zijn deze presentaties voor.

 

Klik hier om de presentatie van de hart sommen te downloaden.

Klik hier om de presentatie van de tweeling sommen te downloaden.

 

En klik hier om de kaartjes te printen en écht te flitsen.

 

TAFELTJES FLITSEN

 

Tafeltjes leer je door te herhalen, te herhalen en dan nog eens te herhalen. Dat kun je doen met werkbladen, spelletjes of liedjes, of door simpelweg te flitsen.

 

Met deze presentaties kun je flitsen op het bord. De sommen zijn groot, dus alle leerlingen kunnen het goed zien. Ook zijn er presentaties bij waarin de sommen afgewisseld worden aangeboden.

 

Klik hier om de presentatie van de tafel van 2 te downloaden.

Klik hier om de presentatie van de tafel van 3 te downloaden.

Klik hier om de presentatie van de tafel van 4 te downloaden.

Klik hier om de presentatie van de tafel van 5 te downloaden.

Klik hier om de presentatie van de tafel van 6 te downloaden.

Klik hier om de presentatie van de tafel van 7 te downloaden.

Klik hier om de presentatie van de tafel van 8 te downloaden.

Klik hier om de presentatie van de tafel van 9 te downloaden.

Klik hier om de presentatie van de tafel van 10 te downloaden.

Klik hier om de presentatie van tafels 2, 3, 4 en 5 te downloaden.

Klik hier om de presentatie van tafels 6, 7, 8 en 9 te downloaden.

Klik hier om de presentatie van alle tafels te downloaden.

 

En klik hier om de kaartjes te printen om écht te flitsen.

 

TAFELTJES BOEKJES

 

De tafeltjes van 1 tot en met 10 zijn iets waar je in de middenbouw menig rekenles aan besteed. De enige manier waarop kinderen deze tafeltjes geautomatiseerd krijgen, is door er heel veel tijd in te steken.

 

Hoewel klassikale activiteiten, zoals spelletjes en coöperatieve werkvormen heel goed kunnen helpen bij dit automatiseringsproces, wil je de kinderen er ook zelfstandig aan laten werken. Met behulp van deze boekjes kunnen de kinderen uit jouw klas in hun eigen tempo de tafeltjes oefenen.

 

Klik hier om het boekje van de tafel van 2 te downloaden.

Klik hier om het boekje van de tafel van 3 te downloaden.

Klik hier om het boekje van de tafel van 4 te downloaden.

Klik hier om het boekje van de tafel van 5 te downloaden.

Klik hier om het boekje van de tafel van 6 te downloaden.

Klik hier om het boekje van de tafel van 7 te downloaden.

Klik hier om het boekje van de tafel van 8 te downloaden.

Klik hier om het boekje van de tafel van 9 te downloaden.

Klik hier om het boekje van de tafel van 10 te downloaden.

Klik hier om het boekje van de tafels 2, 3, 4, 5 en 10 te downloaden.

Klik hier om het boekje van de tafels 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 en 10 te downloaden.

 

 

TAFELTJES JENGA

 

Speel tafeltjes Jenga met de kinderen om ze op een laagdrempelige en leuke manier met de tafelsommen te laten oefenen.

 

Koop simpelweg een goedkoop Jenga spel en schrijf op ieder blokje een som. Speel het spel volgens de reguliere spelregels, met als aanpassing dat de kinderen de som oplossen wanneer ze een blokje uit de stapel halen.

 

Klik hier om Jenga te kopen via bol.com

 

IK HEB, WIE HEEFT… TAFELTJES

 

Ken je de werkvorm ‘Ik heb, wie heeft’? Hierin oefen je met de hele klas woordenschat, tafeltjes of andere onderwerpen die geautomatiseerd moeten worden. Ik heb twee kaartjesbladen voor de tafeltjes gemaakt.

 

Voorafgaand aan de activiteit druk je de kaartjes af en knip je ze uit. Kies zelf welk niveau geschikt is voor jouw leerlingen. Verdeel de kaartjes over je kinderen. Heb je minder dan 30 kinderen, dan geef je sommige kinderen er twee.

 

De activiteit begint bij een willekeurig kind dat door jou wordt aangewezen. Hij of zij leest voor wat er op het kaartje staat. Daar staat namelijk eerst een antwoord op, maar daarna een vraag. De leerling die op zijn kaartje het antwoord op de vraag heeft staan, is als volgende aan de beurt en lees zijn antwoord en vraag. Zo gaat het spel verder tot alle kaartjes aan de beurt zijn geweest.

 

Klik hier om het kaartjesblad van de tafels van 1, 2, 3, 4 en 10 te downloaden.

Klik hier om het kaartjesblad van de tafels van 5, 6, 7, 8 en 9 te downloaden.

 

 

VLIEGEN MEPPEN

 

Omdat het oefenen van de tafeltjes al snel saai wordt in groep 5, ben ik altijd op zoek naar ludieke werkvormen of spelletjes om de kinderen er warm voor te maken. Nu heb ik het spel 'vliegen meppen' ontdekt.

 

Het enige wat je nodig hebt is een groot vel papier en twee vliegenmeppers. Op het grote papier (bijvoorbeeld twee A2 vellen aan elkaar geplakt) teken je allemaal vliegen. Bij elke vlieg schrijf je een tafeltjesuitkomst. En dat is al de hele voorbereiding.

 

Om het spel te spelen, deel je de kinderen in twee groepen in (bijvoorbeeld: de jongens tegen de meisjes). De groepen gaan in twee rijen klaarstaan. De voorste twee van de rij krijgen allebei een vliegenmepper. Je noemt dan een tafeltjessom op, bijvoorbeeld 8x4. De eerste die de vlieg met het getal 32 heeft gemept, wint een punt voor zijn groep. Gegarandeerd succes!

 

Behalve voor de tafeltjesuitkomsten, zou je dit spel ook kunnen gebruiken voor allerlei andere doeleinden. Schrijf op het blad bijvoorbeeld alle woordsoorten die de kinderen kennen (werkwoord, zelfstandig naamwoord e.d.). Noem dan een woord op, en de kinderen meppen de juiste woordsoort. Er zijn eindeloos veel mogelijkheden.

 

 

SOMMENESTAFETTE

 

Het oefenen van de tafeltjes kan al snel saai worden, dus ik ben altijd op zoek naar creatieve manieren om met automatiseren bezig te zijn. Sommenestafette is een activiteit waarin de kinderen het automatiseren van sommen combineren met spel en beweging.

 

Alles wat je nodig hebt is een schoolplein en stoepkrijt. Met het stoepkrijt maak je een aantal kruizen op het schoolplein, waarachter de estafettelopers wachten. Aan de overkant schrijf je bij elk team een aantal sommen die geautomatiseerd moeten zijn.

 

De kinderen krijgen in plaats van een estafettestokje een stoepkrijtje. Ze rennen op en neer tot alle sommen beantwoord zijn. Het team dat als eerste alle sommen goed beantwoord heeft, heeft gewonnen.

 

 

TAFELTJES KAMPIOENEN

 

In groep 4 en 5 is het de bedoeling dat de leerlingen alle tafeltjes leren automatiseren. Om hun vorderingen in kaart te brengen en ze te motiveren, maak ik een Tafeltjes Kampioenen Poster.

 

In excel maak ik een schema met op de verticale as de namen van al mijn leerlingen. De horizontale as is gevuld met de tafeltjes tot en met tien. Iedere keer als een leerling een tafeltje heeft geleerd, dan mogen ze naar mij toe komen om het af te vragen. Lukt het, dan komt er een stempel in het vakje van die tafel.

 

Heeft een leerling alle tien de vakjes gevuld, dan mag hij of zij proberen de tafeltjes door elkaar te beantwoorden. Lukt dat, dan is er een tafeltjesdiploma verdiend.

 

Vaderdag 2017 NL